ความรู้เกี่ยวกับสปา : ทำอย่างไร เมื่อไม่เคยเข้าสปา มาก่อน
ดั่งทองโปรย เพื่อนสาวของฉัน ทักทายมาในเอ็มเอสเอ็นในบ่ายวันหนึ่ง ว่าต้องการรู้เรื่องเกี่ยวกับสปา เพราะว่า นั่งอ่านอะไรไปเรื่อยในอินเตอร์เน็ตแล้วเจอรูปสปาสวย ๆ เกิดความต้องการอยากจะเข้าสปา แต่ไ่ม่รู้อะไรเกี่ยวกับสปาเลย ในฐานะที่ฉันทำงานเกี่ยวกับด้านนี้โดยตรง เพือน ๆ จึงมักจะมีคำถามเหล่านี้มาหาฉ้นอยู่เนือง ๆ ฉันคิดว่า คงไม่เฉพาะเพือน ๆ ของฉันที่มีคำถามเหล่า่นี้ ที่อยากเข้าไปสัำมผัสกับการทำสปาสักครั้งนึง แต่ไม่กล้า หรือไม่มั่นใจ อายที่จะสอบถามจากคนอื่น ๆ หรือจากสปาที่ตัวเองจะเข้าไปใช้บริการ เพราะกลัวจะโดนหาว่าเชย หรืออะไรก็แล้วแต่ฉันคิดว่า ในยุดที่สปาในประเทศไทยเปิดขึ้นอย่างมากมาย สปาจึงไม่เป็นสิ่งฟุ่มเฟือย สำหรับคนทั่วไปอีกต่อไป เพราะความที่สปามีหลากหลายรูปแบบ ที่คนเราสามารถที่จะเลือกให้เข้่า ให้พอเหมาะ พอเพียงกับกำลังในการจับจ่ายของตัวเรา
ก่อนอื่น เราลองมาทำความรู้สึกกับสปากันสักนิด ซึ่ง สปาจริงๆแล้วจะมีการแบ่งออกไปเป็น 7 ประเภทดังนี้
1. Day Spa
สปาส่วนใหญ่จะเป็นเดย์สปา ซึ่งสามารถเปิดได้ทั่วไป ลักษณะผู้ใช้บริการจะเป็นระยะสั้น ๆ ประมาณ 1 2 ชั่วโมง
2. Hotel and Resort spa
เป็นสปาที่ดำเนินการอยู่ในโรงแรมหรือรีสอร์ท ลูกค้าส่วนใหญ่จะเป็นลูกค้าของโรงแรม ซึ่งจะมีการบริการในด้าน ฟิตเนส ซาวน่า นวดตัว ขัดตัวและ โภชนาการบำบัด
3. Destination spa
เป็นสปาที่ลูกค้ามาพำนักอยู่เป็นระยะเวลานานเพือสุขภาพอย่างต่อเนื่อง ซึ่งจะรวมไปถึงการให้การบริการ คำแนะ ในด้านโภชนาการ การนวด หรือกิจอื่น ๆ เช่น โยคะ เป็๋นต้น
4. Medical spa
เป็นสปาที่เน้นการบำบัดเพื่อสุขภาพ ซึ่งอาจเป็นแพทย์แผนปัจจุบัน การแพทย์ทางเลือก การบริการจะเน้นไปในทางด้าน การแพทย์มากกว่า
5. Club spa
เป็นสปาที่มุ่งเน้น การออกกำลังกาย เสริมสร้างความแข็งแกร่งของร่างกาย มีการให้บริการทางด้านการนวด การอบไอน้ำ ซ่าวน่า การแช่น้ำร้อน น้ำเย็น หรือรวมถึงโยคะ สปาประเภทนี้ไม่มีห้องพักให้บริการ
6. Cruiseship spa
เป็นสปาที่อยู่ในเรือ เน้นการผ่อนคลายด้วยการออกกำลังกาย โภชนาการ ความงาม การนวด
7. Mineral Spring Spa
เป็นสปาที่ใช้น้ำพุร้อน หรือน้ำแร่ เพื่อการบำบัด นอกเหนือจากการแพทย์ทางเลือกอื่น ๆ
สปา คืออะไรสปา
หรือ SPA ตามความหมายจาก oxford dictionary คือ a place where there is a curative mineral spring หรือ อาจหมายถึง ชื่อเมืองใน เบลเยี่ยมที่มีชื่อเสียงในการให้บริการอาบน้ำแร่ หรือ อาจมาจากตัวย่อ SPA คือ sanitas per aquas แปลว่าสุขภาพจากน้ำสปา
ต้องประกอบไปด้วยกลไก 10 ประการดังต่อไปนี้
1. water : น้ำ
2. Nourishment Food Diet & Nutrition : โภชนาการ
3. Movement, Excercise & Fitness : การออกกำลังกาย
4. Touch, Massage & Body work : การนวดบำบัด
5. Mind, Body & Spirit : การบำบัดต่างกาย จิตใจ จิตวิญญาณ
6. Aesthetics & Skin Care Natural Beauty Agents : การดูแลสุขภาพผิว ความงาม
7. Physical Space, climatology & Global Ecology : พื้นที่ขอบเขต ที่ตั้งทางภูมิศาสตร์
8. Social, Cultural Arts and Values & SPA Culture : ศิลปะ วัฒนธรรม ประเพณี
9. Management, Marketing & Operation : การบริหาร การจัดการ
10. Time, Rhythm & Cycles : ระยะเวลา ความถี่ในการใช้บริการ
เมื่อเราทราบถึง ประเภท ความหมาย และกลไกประกอบของสปาแล้ว ทีนี่ในสปา เขาทำอะไรกันบ้่างละ ก็ึคงจะเป็นเรื่องของการรุ้จักกับ สปา เมนู กันสักนิด ส่วนใหญ่แล้ว สปาแต่ละที่ก็จะมีเมนู ที่ค่อนข้างจะใกล้เคียงกัน
เมนูหลัก ๆ ของสปา ก็จะประกอบไปด้วย
1. การนวดไทย ( Thai Traditional Massage)
คงจะไม่มีสปาไหน ทีจะไม่บรรจุเมนูในการนวดไทยเข้าไปในการบริการของตัวอย่างแน่นอน
นวดแผนไทย เป็นการนวดที่รู้จักกันอย่างแพร่หลาย ชาวต่างชาติเองก็นิยมชมชอบในการนวดไทยเป็นอย่างมาก เคยสอบถามจากลูกค้าที่มาใช้บริการในสปา ก็รับทราบว่า ไหน ๆ ก็มาถึงเมืองไทยแล้ว แล้วจะพลาดการนวดแบบไทยได้อย่างไร การนวดไทย นอกจากจะเป็นการนวด ที่ช่วยบรรเทาอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ ความอ่อนล้า ได้เป็นอย่างดีแล้ว นวดแผนไทย ยังถือได้ว่า เป็น การบรรจุเอาไว้ในเมนูหน้าต้น ๆ ของแต่สปา ด้วยสนนราคาที่ค่อนข้างถูกเมื่อเปรียบเทียบกับการทำทรีตเม้นท์ตัวอืน ๆ การนวดแผนไทย เริ่มต้นที่ ราคาตั้งแต่ 250 2000 กว่าบาทต่อ 1 ชั่วโมงเลยทีเดียว ซึ่งก็ขึ้นอยุ่กับสถานที่ตั้งของสปานั้น ๆ ใครที่อยากรับการนวดในสปา แล้วคิดว่าจะต้องมีการไม่ใส่เสื้อผ้า นวดแผนไทยถือเป็นทางเลือกที่ดีสำหรับลูกค้าที่ขี้อาย เพราะว่าการนวดไทย จะมีการสวมใส่เสื้อผ้าที่ค่อนข้างจะสะดวก ไม่อึดอัดต่อการนวด ส่วนใหญ่ทางร้านสปา จะเป็นคนจัดเตรียมเสื้อผ้าเอาไว้ให้ผลัดเปลี่ยนได้ เท่าที่เห็นส่วนมาก จะเป็นกางเกงชาวเล เสื้อคอกลม แบบเสื้อท่านขุน นั่นละคะ
2. การนวดเท้า ( Foot Massage)
มีนวดไทย แล้วก็ต้องมีนวดเท้าเป็นของคู่กัน เป็นที่ยอมรับกันว่า อวัยวะภายในร่างกายจะแสดงสัำมพันธ์กับผิวหนัง ซึงจะมีปลายประสาทจากจุดรวมเส้นประสาทเดียวกัน เท้าจะเป็นจุดรวมของเส้นประสาทที่เกี่ยวข้องกับอวัยวะทุกส่วนในร่างกายการนวดเท้่ามีประโยชน์มากมาย เช่น ช่วยกระตุ้นการไหลเวียนของโลหิต และน้ำเหลือง ทำให้อวัยวะต่าง ๆ ทำหน้าที่ได้สมดุล, ช่วยป้องกันโรค เ่ช่น ท้องผูก หืด โรคเกี่ยวกับ กระเพาะปัสสาวะ ปวดศรีษะ โรคไต นิ่วในถึงน้ำดี ไมเกรน ไซนัส และโรคเครียด
ข้อควรระวังสำหรับการนวดไทย และการนวดเท้าคือ
1. หลังรับประทานอาหารอิ่มใหม่
2. ร่างกายกำลังอ่อนเพลียมาก ๆ
3. หลังดื่มสุรา
4. มีโรคติดเชื้อ มีไข้สูง
5. หญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะเสีียงต่าง
6. กระดูกเท้าหักหรือผิดรูป
7. โรคหลอดเลือด หลอดน้ำเหลืองอักเสบอุดตัน
3. การขัดตัว การพอกตัว ( Body Scrub, Body Wrap) เรียกว่า Body Treatments
การทำทรีตเม้นท์ตัวก็ถือว่า เป็นเมนูที่ได้รับความนิยม เป็นอย่างมาก สปาที่แต่ละที่จะมีการค้นคิดสูตรเฉพาะ ขึ้นมาสำหรับใช้ในการบริการแก่ลูกค้าของตน หลัก ๆ ก็จะเป็น การขัดตัวสูตรสมุนไพรไทย (อาจจะเหลืองนิดหน่อย) การขัดตัวด้วยมะขาม เกลือสปากลิ่นหอม ต่าง ๆ บางที่อาจคิดค้นเป็นสูตรจาก กากมะพร้าว ผสมกับนมหรืออืน ๆ เพืื่อช่วยให้ดูโด่นเด่น การขัดตัว จะช่วยขจัดเซลล์ผิวที่เสื่อมเสียให้หลุดออกไป ทำให้ผิวดูเนียนนุ่ม สะอาด ช่วยขจัดเซลล์ผิวเก่า เสริมสร้างเซลล์ผิวใหม่ สปาส่วนใหญ่จะใช้โลชันหรือน้ำมันนวดทาเบา ๆ ให้กับลูกค้าหลังจากอาบน้ำเรียบร้อยแล้ว หรือถ้าจะให้ดี ควรตามด้วยการนวด อโรมาเทอราปี (Aromatherapy) สักหนึ่งชั่วโมงจะช่วยให้ผิวสวยยิ่งขึ้นไม่แห้งกร้าน
4. การนวดตัว (Body Massage, Aromatherapy Massage)
การนวดตัวด้วยน้ำมันจะมีหลากหลายแบบ ส่วนใหญ่ที่เป็นที่นิยมมาก ๆ ก็จะเป็น Swedish Massage, Sport Massage การนวด สวีดิช ดูจะเป็นการนวดที่ได้รับความนิยม เป็นอย่างมากสำหรับลูกค้าทั่วไป เป็นการนวดแบบเบาๆ สบาย ๆ ช่วยผ่อนคลายกล้ามเนื้อ ช่วยลดอาการตึงเครียด ช่วยให้เลือดลมไหลเวียนดีขึ้น และช่วยบำรุงผิวพรรณ การนวดน้ำมัน สปาแต่ละทีจะมีกลิ่นของน้ำมัน ที่ใช้ในการนวด ซึ่งลูกค้าสามารถเลือกกลิ่นที่ตัวพอใจ และ่ช่วยให้รุ้สึกผ่อนคลาย
น้ำัมันที่นิยมใช้โดยทั่วไปในสปา ก็จะเป็นกลิ่นที่มีส่วนผสมของ Lavender, peppermint, Ylang Ylang, Lomongrass ซึ่งส่วนใหญ่เป็นกลิ่นที่ช่วยให้รู้สึกผ่อนคลาย กระฉับกระเฉง คลายเครียด คลายความเหนื่อยหล้าบรรยากาศ ภายในสปาสปาส่วนใหญ่ จะจัดแต่งเอาไว้อย่างสวยงาม ประดับประดา ด้วยต้นไม้ รูปภาพ รูปปั้น น้ำตก และเสียงดนตรี ที่ไพเราะ ผ่อนคลาย คงจะมีคนจำนวนไม่น้อย ที่รู้สึกประทับใจ รุ้สึกผ่อนคลาย เหมือนได้พักผ่อน ตั้งแต่ก้าวแรกของการก้าวเข้าไปในสปา อะไรที่ทำให้สปา ดูมีเสน่ห์ดึงดูดขนาดนี้ก็คงจะหนีไม่พ้น เรื่องของ
ประสาทสัมผัสทั้ง ห้า อันได้ แ่ก่ รูป รส กลิ่น เสียง สัมผัส
1. รูป คือ บรรยากาศในการตกแต่งสปา ไม่ว่าจะเป็นต้นไม้ รูปภาพ ผ้าคลุมเตียง ดอกไม้ที่ใช้ลอยในอ่าง หรือวางประดับบนเตียง โต๊ะ ต่าง ๆ
2. รส คือรสชาติ ที่ได้รับจาก เครื่องดื่ม เช่น ชา หรือน้ำผลไม้ ที่ทางสปาเตรียมไว้ต้อนรับ
3. กลิ่นที่ใช้สปา (Essential Oils) โดยสปา ที่จะใช้หยดกลิ่นลงไปในเตาหอมระเหย ( Burner) ซึ่งจุดเทียนเอาไว้ด้านล่าง อันดับแรกจะเติมน้ำลงไปเตาหอมระเหยให้เริ่มอุ่นนิด ๆ แ้ล้วหยด essential oil ลงไปสัก 3-4 หยด กลิ่นจากเตาหอมระเหยช่วยให้ลูกค้ารู้สึกผ่อนคลาย
4. เสียง ส่วนใหญ่จะเป็นดนตรีเบา ๆ เน้นเสียงธรรมชาติ อาจเป็นเสียงนกร้อง น้ำตก เสียงคลื่น ให้ความรู้สึกเหมือนอยู่ท่ามกลางธรรมชาติ
5. สัมผัส หมายถึงการนวด พนักงานนวดสปา (Therapist) จะใช้มือนวดไปตามส่วนต่าง ๆ ของร่างกายทำให้ลูกค้ารู้สึกผ่อนคลาย
ได้ความรู้เกี่ยวกับเรื่องสปา กันไปบ้างแล้ว ฉันเชื่อว่า อาจทำให้หลาย ๆ คนอยากเข้าไปสัมผัสสปา กันสักครั้ง ไม่แน่นักว่า คุณเองอาจจะหลงใหลสปา เหมือนที่ฉันเป็นก็ได้ บางทีมนุษย์เงินเดือนอย่างเรา คงไม่ต้องรอให้ถึงวันหยุดยาว ๆ สำหรับการที่จะออกไปพักผ่อน ตากอากาศ ออกไปต่างจังหวัดเพือให้ร่างกายได้รับความกระปรี้กระเปร่า หลังจากคร่ำเคร่งกับการทำงาน กับการนั่งอยู่หน้าจอคอมพิวเตอร์เป็นระยะเวลา นาน ๆ บางทีสปา อาจเป็นทางเลือกที่ดีที่สุดสำหรับเราในการใช้เวลาเพียงแค่ 1-3 ชั๋วโมง กับการเลือกเอาสปาที่ใดสักที่สะดวก ทั้งเงิน เวลา และก็สถานที่ แล้วกลับออกด้วยความรู้สึกกระฉับกระเฉง เหมือนได้มีหยุดยาว สัก 4-5 วัน บางคนเคยพูดไว้ว่า เหมือนได้เป็นคนใหม่ในเวลาจำกัดถ้าคุณยังคิดไม่ตกว่า สปาที่จะเหมาะกับตัวคุณเป็นแบบไหน แค่คุณใช้เวลาสักช่วงพักกลางวันหรือหลังเลิกงานลองเข้ามาเลือกดู ตามเวบไซท์ต่าง ๆ ได้